Strona Główna BIP Strona Główna
PROFESJONALIZACJA
 

Założenia profesjonalizacji Sił Zbrojnych RP

Profesjonalizacja Sił Zbrojnych RP to proces jakościowej i ilościowej transformacji zasobów kadrowych i sprzętowych polskiej armii. Zmiany te są wprowadzane stopniowo, tak by przez cały czas trwania tego procesu była ona gotowa do wykonywania swoich konstytucyjnych zadań i wypełniania misji, również tych poza granicami kraju, wynikających z naszych zobowiązań sojuszniczych i umów międzynarodowych. Celem profesjonalizacji jest zastąpienie służby obowiązkowej ochotniczą służbą zawodową i kontraktową, przy jednoczesnym dostosowaniu liczebności, struktury i wyposażenia armii zarówno do nowych wyzwań i zagrożeń, jak i oczekiwań społecznych w zakresie bezpieczeństwa narodowego.

Profesjonalizacja pozwoli na lepsze przygotowanie wojska do reagowania na aktualne i przewidywane zagrożenia militarne i niemilitarne. Doprowadzi też do zwiększenia liczby jednostek bojowych oraz jednostek wsparcia i zabezpieczenia, a jednocześnie poprawi zdolności ekspedycyjne, umożliwiające sprawny ich przerzut i użycie poza granicami kraju, w operacjach sojuszniczych i koalicyjnych.

Filary profesjonalizacji Sił Zbrojnych RP

Skuteczność i terminowość wdrażanie systemowych rozwiązań, zmierzających do uzyskania pełnej profesjonalizacji SZ RP w 2010 roku, będą uzależnione przede wszystkim od trzech zasadniczych czynników:

  • dostosowania proponowanych rozwiązań do możliwości budżetu MON,
  • opracowania i przyjęcia niezbędnych podstaw prawnych,
  • stworzenia skutecznego, konkurencyjnego wobec ofert na cywilnym rynku pracy, zarówno krajowym, jak i innych państw UE systemu motywacyjnego, od którego będzie zależało pozyskanie niezbędnej liczby ochotników do służby wojskowej.


Proces profesjonalizacji będzie realizowany w trzech głównych obszarach:

  • personelu, tj. żołnierzy i pracowników wojska;
  • modernizacji technicznej,
  • szkolenia.


Stan dotychczasowy

  • Profesjonalizacja Sił Zbrojnych to proces, który w Siłach Zbrojnych RP trwa od dawna, ale na przestrzeni ostatnich kilku lat uległ znacznemu przyspieszeniu: Siły Zbrojne zostały poddane znacznym przeobrażeniom strukturalnym. W wyniku tych zmian ich liczebność zmniejszyła się z ponad 200 000 w 2000 roku do ok. 150 000 w 2003 roku.
  • Zmiany te w początkowym okresie sprowadzały się do proporcjonalnego zmniejszania stanów osobowych, a następnie wprowadzania w nich przeobrażeń jakościowych. Od 2004 roku trwa przebudowa struktury wewnętrznej Sił Zbrojnych poprzez wzrost ich uzawodowienia. W tym okresie odbywało się dalsze zmniejszanie liczby stanowisk oficerskich, któremu towarzyszyło zwiększanie liczby stanowisk podoficerskich. Utworzony został nowy korpus: szeregowych zawodowych.


Służba ochotnicza

  • Istota profesjonalizacji sprowadza się do systematycznego „wypierania” żołnierzy zasadniczej służby wojskowej przez ochotników, powoływanych do służby kontraktowej. W miarę jak będzie się ona rozwijała, zmniejszać się będzie liczba żołnierzy odbywających obowiązkową służbę wojskową.
  • Po obsadzeniu wszystkich stanowisk żołnierzami zawodowymi i kontraktowymi, obowiązkowa zasadnicza służba wojskowa pozostanie w przepisach prawa jedynie jako swego rodzaju ewentualność, uruchamiana w przypadku zaistnienia szczególnych okoliczności, np. w sytuacji kryzysowej lub przejściowego braku chętnych do służby kontraktowej.
  • Ochotniczą służbę kontraktową osoby zdolne do tej służby będą mogły pełnić w korpusie oficerów, podoficerów bądź szeregowych.
  • Warunkiem przyjęcia do służby kontraktowej będzie zawarcie kontraktu między ochotnikiem a dowódcą jednostki wojskowej lub innym, uprawnionym organem. Łącznie służba kontraktowa będzie mogła trwać do 12 lat. Żołnierz służby kontraktowej będzie miał również możliwość przejścia do zawodowej służby stałej.


Narodowe Siły Rezerwy

Na potrzeby reagowania kryzysowego, jak również dla wzmocnienia jednostek wojskowych w sytuacjach kryzysowych i na czas wojny, utrzymywana będzie ochotnicza służba w rezerwie. Służba ta byłaby odbywana na podstawie zawartych kontraktów, głównie przez żołnierzy zwolnionych z czynnej służby wojskowej, na zasadach podobnych do tych, które obowiązują w innych państwach NATO. W ramach Narodowych Sił Rezerwowych (NSR) rezerwiści przeznaczeni byliby zarówno do pododdziałów reagowania kryzysowego (w pierwszej kolejności w województwach, w których mogą wystąpić potencjalne zagrożenia niemilitarne), jak i na specjalistyczne stanowiska w innych jednostkach organizacyjnych Sił Zbrojnych, w tym na potrzeby misji zagranicznych (np. stanowiska tłumaczy, specjalistów CIMIC itp.). Procesowi tworzenia NSR powinno towarzyszyć przyjęcie systemu umożliwiającego pracodawcom uzyskanie stosownej rekompensaty z tytułu zatrudniania rezerwistów pozostających w gotowości do pełnienia służby wojskowej.

 

Kwalifikacja zamiast poboru

  • W procesie profesjonalizacji Sił Zbrojnych szczególnego znaczenia nabiera przygotowanie zasobów osobowych do uzupełnienia Sił Zbrojnych, realizowanego obecnie w ramach rejestracji i kwalifikacji.
  • Rejestrację osób stających do kwalifikacji (18-letnich) prowadzą obecnie organy samorządu terytorialnego, tj. wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast. Stawiennictwo osób wezwanych jest obowiązkowe.
  • Kwalifikacje organizują organy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, poprzez organy administracji rządowej (wojewodów) oraz samorządu terytorialnego. Jego celem jest określanie zdolności psychofizycznej poborowych (19-24-letnich) do służby wojskowej oraz zakładanie ewidencji wojskowej.
  • Zakłada się również zastąpienie poboru realizowaną przez organy MSWiA na podobnych zasadach kwalifikacją wojskową, pozwalającą precyzyjniej oszacować posiadane zasoby osobowe pod kątem, z jednej strony, potrzeb bezpieczeństwa państwa, z drugiej natomiast – przydatności obywateli do służby wojskowej i innych zadań, realizowanych w ramach powszechnego obowiązku obrony, w tym w razie kryzysu, mobilizacji i wojny.